Teatr Wag

"TEATR WAG: JAK AI SIĘ UCZY"

Warsztat fizycznej symulacji sieci neuronowej

Czas: 90 minut | Grupa: 12-16 osób | Miejsce: Scena CIK lub duża sala
Hasło: "Zobaczysz jak myślą liczby. I zmokniesz."

IDEA RDZENIOWA

Sieć neuronowa to rurociąg. Dane to woda. Wagi to grubość sznurka/kurka. Uczenie to dokręcanie i odkręcanie kurków.
Błąd to woda która wyciekła nie tam gdzie trzeba.

MATERIAŁY - TO JEST KLUCZ

Sznurki 10mm - 50m. To są "wagi". Grubszy = silniejsza waga.
Kubki papierowe 200ml - 100 szt. To są "neurony".
Dziurkacz - do robienia dziur w kubkach na dole
Taśma malarska - do przyklejania kubków do sceny
Dzbanki z wodą barwioną - 3 kolory. To są "dane wejściowe"
Miski/plandeka - na podłogę. Będzie mokro.
Karteczki i mazaki - do podpisywania wag
Gwizdek - sygnał do "epoki uczenia"

PRZEBIEG ZAJĘĆ - ROZPISKA MINUTOWA

BLOK 0: SETUP I TEZA [0:00 - 0:10]

0:00 - 0:03 | POWITANIE NA SCENIE
Prowadzący: "Witamy w środku mózgu AI. Bez prądu. Dziś będziemy wodą i sznurkiem."
Slajd 1: Zdjęcie sieci neuronowej obok zdjęcia naszej scenografii.

0:03 - 0:07 | BUDOWA SCENY PRZEZ WOLONTARIUSZY
4 osoby z pomocą asystenta w 4 minuty rozpinają stelaż 3-poziomowy.
Warstwa Wejścia: 3 kubki -> Warstwa Ukryta: 4 kubki -> Warstwa Wyjścia: 2 kubki
Ustawienie: 3 kubki WEJŚCIE -> 4 kubki UKRYTE -> 2 kubki WYJŚCIE.
Prowadzący tłumaczy: "Kubek = Neuron. Sznurek = Waga. Woda = Informacja."

0:07 - 0:10 | ZASADY FIZYKI
Slajd 2: 3 zasady.
1. Woda płynie po sznurku - kapilarnie.
Grubość i wysokość podciągnięcia sznurka wpływają na szybkość przepływu.
2. Grubszy sznurek = silniejsza waga.
Snurek wyżej = słabsza waga
3. Na końcu wygrywa kubek z największą ilością wody.

BLOK 1: PROPAGACJA W PRZÓD [0:10 - 0:30]

0:10 - 0:15 | WYKŁAD: CO TO JEST "WAGA"?
Slajd 3: Analogia. "Waga to zaufanie. Gruby sznurek = ufam na 90%. Cienki = ufam na 10%."
Pokaz: Dajemy 2 sznurki 3mm i 8mm do 2 kubków. Lejemy. Widać różnicę.

0:15 - 0:25 | ĆWICZENIE 1: PIERWSZE LANE - "POKAŻ KOTA"
Wybieramy 3 osoby na Wejście. Dają im 3 dzbanki: NIEBIESKI, CZERWONY, ŻÓŁTY.
Zadanie: "Pokażcie kotu że ma wąsy, uszy i miauczy. Lejcie."
Woda płynie po sznurkach do warstwy ukrytej, potem do wyjścia. W kubkach "KOT" i "PIES" zbiera się woda.
Czekamy 30s.
Wynik w kubkach WYJŚCIE: KOT=40ml, PIES=45ml. Pomyłka.
Prowadzący: "Sieć jest głupia. Losowe wagi."

0:25 - 0:30 | OMÓWIENIE
"To się nazywa propagacja w przód. Tak 'myśli' ChatGPT. Tylko 1000x szybciej."

BLOK 2: WSTECZNA PROPAGACJA BŁĘDU [0:30 - 0:55]

0:30 - 0:35 | WYKŁAD: CO TO JEST "BŁĄD" I "UCZENIE"?
Slajd 4: "Błąd = woda w złym kubku. Uczenie = idziemy pod prąd i regulujemy sznurki."
Pokaz na spinaczu: Podnosimy = zmniejszamy wagę. Opuszczamy = zwiększamy wagę.

0:35 - 0:50 | ĆWICZENIE 2: 3 EPOKI UCZENIA
Wybieramy 4 osoby na "Kontrolerów Wag". Stoją przy sznurkach.
ZASADA: Po każdym laniu jest GWIZDEK. Wtedy cofamy się i regulujemy.

Runda 1: Lejemy "KOTA". Wynik 40/60. GWIZDEK.
Zadanie: Poluzować sznurki do KOT. Podciągnąć sznurki do PIES.
Runda 2: Lejemy "KOTA". Wynik 55/45. GWIZDEK.
Zadanie: Doregulować.
Runda 3: Lejemy "KOTA". Wynik 85/15. SUKCES.
Prowadzący: "Gratulacje. Zrobiliście Gradient Descent ręcznie."

0:50 - 0:55 | OMÓWIENIE
"Komputer robi to samo, tylko milion razy na sekundę. I sam."

BLOK 3: PRZEUCZENIE I DANE [0:55 - 1:15]

0:55 - 1:00 | WYKŁAD: PUŁAPKA PRZEUCZENIA
Slajd 5: "Nauczyliśmy sieć tylko na 1 kocie. Co jak pokażemy innego?"
Analogia: "Jak uczyć się tylko z 1 pytania na egzaminie."

1:00 - 1:10 | ĆWICZENIE 3: TEST GENERALIZACJI
Lejemy wodę w INNYM układzie. "Kot który śpi" = mniej ŻÓŁTEGO.
Wynik: Sieć daje 50/50. Nie rozpoznaje.
Wniosek na tablicy: "Potrzebujemy WIĘCEJ RÓŻNYCH DANYCH do nauki."

1:10 - 1:15 | WYKŁAD: PO CO BARWY?
Slajd 6: "1 kolor = 1 cecha. Mieszanie kolorów = rozpoznawanie wzorca.
Bez barw to byłaby tylko mokra zabawa. Z barwami to jest model matematyczny."

BLOK 4: SYNTEZA I ZAKOŃCZENIE [1:15 - 1:30]

1:15 - 1:25 | DYSKUSJA NA SCENIE
3 pytania do wszystkich:
1. "Co było najtrudniejsze?" Odp: "Regulowanie pod prąd"
2. "Kto odpowiada za błąd AI?" Odp: "Człowiek który źle ustawił wagi"
3. "Czy AI rozumie?" Odp: "Nie. AI przepuszcza wodę. My nadajemy sens."

1:25 - 1:30 | PODSUMOWANIE I MOST DO CIK
Prowadzący: "Zapamiętajcie ten obraz. AI to nie czarna skrzynka. To rurociąg którym można sterować.
I tego będziemy uczyć w CIK."
Zaproszenie na cykl 4-modułowy. Podziękowania.

DLACZEGO TO DZIAŁA I JAKIE SĄ PUŁAPKI

Element	Co symbolizuje	Pułapka implementacyjna
Kubek	Neuron	Dziura musi być mała. Inaczej wszystko wycieknie od razu
Sznurek	Waga	Musi być różnej grubości. Kup 3 rodzaje w markecie
Woda	Aktywacja / Dane	Użyj 3 barwników spożywczych. Inaczej nie widać przepływu
Dokręcanie	Uczenie	Ludzie muszą fizycznie iść "pod prąd" od wyjścia do wejścia
Miski	Funkcja kosztu	Bez tego zalejesz scenę CIK i już Cię nie zaproszą

DLACZEGO TO JEST GENIALNE DO ZAJĘĆ W CIK

Spektakl: To się da nagrać. To idzie na FB CIK. 100k zasięgu.
Kinestetyka: Seniorzy, dzieci, osoby z dyskalkulią - wszyscy zrozumieją bo dotykają.
Metafora: "AI to nie czarna skrzynka. To rurociąg którym możemy sterować."
Koszt: 300zł na materiały. Efekt jak za 30 000.