Od Zębatki do Pierwszego Programu

Zalozenia_Scenariusza_Modul_0

MODUŁ 0: "OD ZĘBATKI DO PIERWSZEGO PROGRAMU" 1623-1843

Czas: 90 minut | Forma: Wykład z pokazami + 1 warsztat | Dla kogo: 16-30 osób, 16+ lat

1. CEL GŁÓWNY

Żeby uczestnik wyszedł ze zdaniem:
"AI to nie czary. To 400 lat upartego pytania: jak zastąpić myślenie mechaniką?"

Nie uczymy historii. Używamy historii żeby oswoić abstrakcję.

2. 3 FILARY NARRACJI

Cały moduł kręci się wokół 3 pytań. Wracamy do nich co 15 minut.

Pytanie	Kto je zadał	Odpowiedź w 1843
1. Jak liczyć szybciej?	Pascal, Schickard, Babbage	`Maszyna`
2. Jak myśleć symbolami?	Leibnitz, Boole, Hobbes	`0 i 1`
3. Czy maszyna może tworzyć?	Lovelace, Kartezjusz	`Tak, jeśli damy jej przepis`

3. STRUKTURA 90 MINUT

Czas	Blok	Co się dzieje	Rekwizyt / Pokaz
0-5	WEJŚCIE	Stół z przedmiotami pod przykryciem. Pytanie: "Co łączy to z ChatGPT?"	Przykryty stół: zębatka, kartka 0-1, pióro
5-20	BLOK 1: RĘCE `Schickard, Pascal, Babbage`	Teza: "Zanim był prąd, był problem: ludzie się mylili w rachunkach"	Pokaz: Pascalina z Lego. Klik. Symulacja: Maszyna różnicowa w tle
20-35	BLOK 2: SYMBOLE `Leibnitz, Boole, Bayes`	Teza: "Żeby maszyna myślała, trzeba zredukować świat do 0 i 1"	Pokaz: Bramka AND z żarówki. Symulacja: Kod binarny imion
35-50	BLOK 3: UMYSŁ `Hobbes, Kartezjusz, Lovelace`	Teza: "A co jeśli myślenie to tylko bardzo długi rachunek?"	Debata 5min: "Czy maszyna może pisać wiersze?" Czytamy notatkę Lovelace
50-80	WARSZTAT: "PISZEMY PROGRAM DLA BABBAGE'A"	Zadanie: Napisz przepis na zaparzenie herbaty tak, żeby głupi robot go wykonał. Bez "trochę".	Kartki, długopisy. 4 zespoły. Prezentacja 1 przepisu.
80-88	MOST DO PRZYSZŁOŚCI	"Babbage nie zbudował maszyny. Ale 100 lat później Turing ją opisał. A 50 lat później zbudowaliśmy ją."	Odsłaniamy stół. Pokazujemy płytę główną. "To jest to samo."
88-90	PUENTA + QR	"Dziś macie w kieszeni 1000 Pascalin. Ale bez pomysłu Lovelace byłyby kalkulatorem."	Kod QR do "Księgi Szkockiej" Modułu 0

4. ZASADY PROWADZENIA

Zasada 1 Przedmiotu: Do każdej osoby 1 rzecz w ręku. Nie ma przedmiotu = skracamy temat.
Schickard = zębatka. Pascal = 1 koło. Leibnitz = kartka 0101. Boole = przełącznik. Lovelace = kartka z algorytmem.
Zasada 30 Sekund: Opowiadając o kimś masz 30s. Potem pokaz. Ludzie nie zapamiętają dat.
Zasada Szacunku: Nie wyśmiewamy "naiwności" Babbage'a. Mówimy: "On widział to 100 lat wcześniej".
Zasada Pytania: Kończysz każdy blok pytaniem otwartym. "Czy 0 i 1 wystarczy żeby opisać miłość?"

5. LISTA ZAKUPÓW - BUDŻET 300zł NA 1 GRUPĘ

Co	Po co	Ile	Uwagi
Lego Technic / Zębatki	Pascalina	1 zestaw	Można wypożyczyć
Przełączniki + Żarówka + Bateria	Bramka AND Boole'a	2 zestawy	Z Castoramy
Kartki A5, długopisy	Warsztat	30 szt
Płyta główna ze złomu	Most na koniec	1 szt	Z serwisu PC
Wydruki: portrety + 1 cytat	Na ścianę	8 szt A4	Laminat

6. SYMULACJE W TLE - TYLKO 3 NA TEN MODUŁ

Nie więcej. Inaczej rozproszy.

Maszyna Różnicowa Babbage'a - leci w pętli, bez dźwięku
Zamiana na kod binarny - wpisujesz imię, wyskakuje 0101
Bramki logiczne - klikanie przełącznikami = zapalanie się bramek na ekranie

Kod QR pod ekranem: "Zeskanuj i pogadaj z AI o którejś z tych osób"

7. RYZYKA I ANTYDOTUM

Ryzyko	Antidotum
"Nuda. Same stare dziady"	Zaczynasz od Lovelace. 26 lat. Matka programowania. Haczyk.
"Za trudne"	Nie tłumaczysz działania Pascaliny. Pokazujesz klik i mówisz "przenosi dziesiątki". Koniec.
"Po co mi to?"	Most na końcu: "Bez Boole'a nie byłoby 0 i 1. Bez 0 i 1 nie byłoby twojego telefonu."

8. METRYKA SUKCESU

Uczestnik po wyjściu potrafi powiedzieć 3 zdania:

Pascal wynalazł maszynę bo nienawidził liczyć podatków.
Boole wymyślił że wszystko to 0 i 1.
Lovelace pierwsza zrozumiała że maszyna może robić coś więcej niż liczyć.

Jak powie 2/3 to moduł zaliczony.

Scenariusz Pelny Modul 0

`Scenariusz_Pelny_Modul_0.md`

MODUŁ 0: "OD ZĘBATKI DO PIERWSZEGO PROGRAMU"

Czas: 90min | 35:00-50:00 masz już z poprzedniej wiadomości

[50:00 - 80:00] WARSZTAT: "ZOSTAŃ ADĄ LOVELACE"

Tytuł: Napisz program dla maszyny, która nie umie myśleć
Cel: Fizycznie poczuć czym jest algorytm, precyzja i "głupota" maszyny.

KROK 1: WPROWADZENIE DO ZADANIA [50:00 - 53:00]

Trener dzieli na 4 zespoły po 4-6 osób. Na każdy stół kładzie "Kartę Pracy".

TRENER: "Jesteście w roku 1843. Babbage dał wam swoją maszynę.
Ona jest genialna. I jednocześnie głupia jak but.
Rozumie tylko 4 rozkazy: WEŹ, POŁÓŻ, DODAJ, POWTÓRZ
Wasze zadanie: Napiszcie przepis na ZAPARZENIE HERBATY tak,
żeby maszyna go wykonała. Bez domysłów. Bez 'trochę'.
Jeśli napiszecie 'naleję wody' to maszyna zapyta: 'ILE? Z CZEGO? GDZIE?'"
Macie 20 minut. Potem 1 zespół prezentuje. Reszta jest "maszyną" i wykonuje.

Na stole: Czajnik, kubek, herbata, łyżeczka, cukier, woda. Ale nie wolno ich dotykać.

KROK 2: PRACA ZESPOŁÓW [53:00 - 73:00]

Trener chodzi, podpowiada, ale nie daje gotowców. Zadaje tylko 3 pytania:
1. Skąd maszyna ma wiedzieć który kubek?
2. Co znaczy "poczekaj aż przestygnie"? Ile minut?
3. Co jeśli nie ma cukru? Maszyna ma się wywalić?

Karta Pracy dla zespołu:
PROGRAM DLA MASZYNY BABBAGE'A
ZADANIE: Zaparz herbatę

DOZWOLONE ROZKAZY: WEŹ, POŁÓŻ, NALEJ, DODAJ, POCZEKAJ, JEŚLI... TO...
ZMIENNE: kubek, czajnik, woda, herbata

KROK 1:
KROK 2:
...
KROK N: KONIEC

KROK 3: PREZENTACJA + "DEBUGGING" [73:00 - 80:00]

1 zespół czyta swój program. 1 osoba z innego zespołu = "Maszyna Babbage'a".
Wykonuje dosłownie. Robi głupoty. Leje wodę obok kubka bo "nie było POWTÓRZ 3 RAZY".

TRENER: "Widzicie? To jest debugging. To robiła Ada. 200 lat temu.
Ona spędziła miesiące żeby maszyna nie 'rozlała wody'."
PUENTA WARSZTATU: "Program to nie magia. To lista rozkazów dla idioty,
który zrobi DOKŁADNIE to co mu każesz. I to jest fundament całej informatyki."

[80:00 - 88:00] BLOK 4: MOST DO PRZYSZŁOŚCI

Trener wraca na środek. Na stole leżą teraz: zębatka, liczydło, kartka Ady, i płyta główna z PC.

SCENA 1: "TO WSZYSTKO TO SAMO" [80:00 - 84:00]

TRENER: "Schickard miał zębatkę. podnosi
Boole miał 0 i 1. pokazuje kartkę 0101
Lovelace miała przepis. podnosi kartę pracy
A my mamy to. podnosi płytę główną
To jest miliard zębatek. Miliard zer i jedynek. Miliard przepisów.
Nic nowego. Tylko szybciej. I mniejsze."
Pokaz w tle: Animacja. Zębatka -> tranzystor -> procesor.

SCENA 2: "DLACZEGO TO WAŻNE DZIŚ" [84:00 - 88:00]

TRENER: "Bez Pascala nie mielibyśmy maszyn.
Bez Boole'a nie mielibyśmy 0 i 1.
Bez Lovelace nie mielibyśmy pojęcia 'programu'.
Czyli siedząc tu z telefonem w kieszeni, macie w nim 400 lat pracy tych ludzi.
Oni nie mieli prądu. Mieli tylko pytanie: 'A co jeśli?'
I to pytanie doprowadziło nas do... wskazuje na drzwi ...do Turinga.
A o nim pogadamy za tydzień."

Symulacja w tle: Maszyna różnicowa Babbage'a kończy liczyć i "drukuje" wynik.

[88:00 - 90:00] ZAMKNIĘCIE + ZADANIE DOMOWE

PODSUMOWANIE 3 ZDAŃ [88:00 - 89:00]

Trener pisze na tablicy:
1. LICZYĆ = Pascal, Babbage
2. SYMBOLIZOWAĆ = Leibnitz, Boole
3. ROZKAZYWAĆ = Lovelace

TRENER: "Zapamiętajcie te 3 słowa. Na nich stoi całe AI."

ZADANIE DO "KSIĘGI SZKOCKIEJ" [89:00 - 90:00]

Każdy dostaje karteczkę.

TRENER: "Na wyjściu wrzucacie do Księgi 1 pytanie.
Pytanie które zadałby tym ludziom gdyby żyli dziś.
Przykład: 'Panie Babbage, co by pan powiedział na iPhone?'
Za 10 tygodni otworzymy Księgę i zobaczymy dokąd nas zaprowadziła."
Kod QR na drzwiach: "Dyskutuj z AI o tym module"

Koniec. Gwizdek.

CHECKLISTA TRENERA PRZED WEJŚCIEM

Rzecz	Gdzie	Kiedy użyć
Stół z przykryciem	Z przodu	Na wejście i na most
4 zestawy do herbaty	Na stołach warsztatowych	50:00
Karty Pracy x30	Przy wejściu	50:00
Lustro, liczydło, kartka Ady	Pod przykryciem	35:00
Płyta główna	Pod przykryciem	80:00
Laptop + 3 symulacje w pętli	Z tyłu	Cały czas
Księga Szkocka + długopisy	Przy wyjściu	89:00

METRYKA SUKCESU MODUŁU 0

Jak 80% ludzi na wyjściu powie: "Kurcze, to wszystko zaczęło się od chęci szybszego liczenia podatków" to wygrałeś.